Máy may ra dầu dính vải: Nguyên nhân thường gặp và cách khắc phục hiệu quả

Máy may ra dầu dính vải là một trong những sự cố phổ biến nhưng gây thiệt hại lớn trong quá trình sản xuất may mặc. Không chỉ làm bẩn bề mặt vải mà còn khiến thành phẩm bị giảm giá trị, tăng tỷ lệ hàng lỗi và phát sinh nhiều chi phí xử lý không cần thiết. Dầu bôi trơn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm ma sát, làm mát và bảo vệ các chi tiết chuyển động của máy may. Hiểu được nỗi lo của các xưởng sản xuất vải, DSP VINA sẽ giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả khi xuất hiện tình trạng máy may ra dầu dính vải.

Dấu hiệu nhận biết tình trạng máy may ra dầu dính vải

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường giúp xưởng may xử lý kịp thời, hạn chế tối đa thiệt hại về sản phẩm.

Dấu hiệu trên bề mặt vải

Dấu hiệu dễ nhận biết tình trạng máy may ra dầu dính vải là các vết dầu xuất hiện trực tiếp trên sản phẩm may:

• Vết dầu loang, ố vàng trên bề mặt vải, đặc biệt rõ trên vải sáng màu.
• Dầu dính tập trung tại đường may, mép vải hoặc khu vực gần chân vịt, kim may.
• Vết dầu xuất hiện không đồng đều trên bề mặt vải dẫn đến việc khó kiểm soát, dễ bỏ sót sản phẩm lỗi trong quá trình kiểm tra.

Những dấu hiệu này thường xuất hiện không liên tục, khiến việc kiểm soát chất lượng trở nên khó khăn nếu không theo dõi sát.

Dấu hiệu trong quá trình vận hành máy

Bên cạnh dấu hiệu có thể dễ dàng quan sát thấy trên vải, người vận hành có thể nhận thấy các biểu hiện bất thường từ máy:

• Dầu nhỏ giọt hoặc rỉ ra tại trục kim, chân vịt, ổ trục.
• Mùi dầu nặng hơn bình thường khi máy hoạt động.
• Dầu bị văng ra ngoài khi máy chạy ở tốc độ cao.

Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng máy may ra dầu dính vải có xu hướng ngày càng nghiêm trọng theo thời gian làm ảnh hưởng đến quá trình vận hành.

Nguyên nhân khiến máy may ra dầu dính vải

Hiện tượng máy may ra dầu dính vải thường bắt nguồn từ những sai lệch trong dầu bôi trơn, bảo dưỡng hoặc cách vận hành. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến khiến máy bị hư hỏng và có tình trạng dầu dính vải.

Sử dụng sai dầu bôi trơn cho máy may

Một số sai lầm trong việc lựa chọn dầu máy may:

• Dầu không chuyên dụng cho máy may: Nhiều xưởng sử dụng dầu công nghiệp đa dụng hoặc dầu máy cơ khí thông thường. Các loại dầu này thường có khả năng bám dính cao, không được thiết kế cho môi trường tiếp xúc trực tiếp với vải. Khi máy vận hành, dầu dễ bị kéo theo chuyển động của kim và chân vịt, từ đó dính trực tiếp lên bề mặt vải.
• Độ nhớt không phù hợp: Dầu quá loãng sẽ dễ tràn và bị văng ra ngoài khi máy chạy ở tốc độ cao. Ngược lại, dầu quá đặc làm giảm khả năng hồi dầu, khiến dầu tích tụ tại các vị trí như trục kim hoặc ổ trục. Cả hai trường hợp đều làm tăng nguy cơ dầu thoát ra ngoài và bám lên sản phẩm may.
• Dầu có màu: Dầu có màu vàng hoặc nâu khi dính lên vải sẽ để lại vết ố rất rõ, đặc biệt là trên vải trắng hoặc vải sáng màu. Ngoài ra, dầu kém chất lượng dễ bị oxy hóa, sẫm màu theo thời gian, khiến vết dầu khó xử lý hơn nếu xảy ra sự cố.

Châm dầu quá mức cho phép

“Châm dầu nhiều để máy chạy êm hơn” là sai lầm kỹ thuật rất dễ gặp phải. Việc châm quá nhiều dầu có thể gây ra những hậu quả sau đây:

• Áp suất dầu trong hệ thống tăng cao: Khi lượng dầu vượt mức khuyến nghị, dầu không còn đủ không gian để tuần hoàn ổn định. Áp suất tăng lên khiến dầu bị đẩy qua các khe hở nhỏ tại trục kim, ổ trục hoặc phớt làm kín.
• Dầu dễ bị văng khi máy chạy nhanh: Ở tốc độ cao, lực ly tâm làm dầu dư thừa bị văng ra ngoài, đặc biệt tại khu vực kim may – nơi tiếp xúc trực tiếp với vải.

Hệ thống làm kín bị mòn hoặc hư hỏng

Với các máy may đã vận hành lâu năm thì đây là nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý.

• Gioăng, phớt bị chai cứng hoặc mòn: Các chi tiết làm kín sau thời gian dài sẽ mất khả năng giữ dầu, đặc biệt khi máy hoạt động liên tục ở cường độ cao.
• Dầu rò rỉ tăng dần theo thời gian: Ban đầu, lượng dầu rò rỉ rất nhỏ và khó nhận biết. Tuy nhiên, nếu không kiểm tra kịp thời, dầu sẽ rỉ nhiều hơn và dễ dính lên vải trong quá trình may.

Bụi vải và cặn dầu tích tụ lâu ngày

Môi trường xưởng may có mật độ bụi vải rất cao, đây là yếu tố gián tiếp nhưng ảnh hưởng mạnh gây ra hiện tượng máy may ra dầu dính vải.

• Bụi vải kết hợp với dầu cũ tạo thành cặn: Khi dầu bôi trơn không được thay định kỳ, bụi vải bám vào dầu tạo thành cặn bẩn. Các cặn này làm giảm khả năng lưu thông của dầu trong hệ thống.
• Đường hồi dầu bị tắc nghẽn: Cặn dầu và bụi vải có thể làm tắc đường hồi dầu, khiến dầu không quay về khoang chứa mà bị ứ lại tại các chi tiết chuyển động.
• Dầu trào ngược ra ngoài: Khi dầu không hồi được đúng cách, nó sẽ tìm đường thoát ra ngoài, dẫn đến rò rỉ và dính trực tiếp lên vải trong quá trình may.

Vận hành máy sai điều kiện kỹ thuật

Thói quen vận hành cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng máy may ra dầu dính vải.

• Chạy tốc độ cao liên tục trong thời gian dài khiến dầu nóng lên, loãng hơn do đó dễ tràn ra ngoài.
• Không cho máy nghỉ giữa ca làm hệ thống bôi trơn không kịp ổn định nhiệt độ.

Phân loại nguyên nhân máy may ra dầu dính vải theo nhóm dễ xử lý & khó xử lý

Nhóm nguyên nhân	Đặc điểm	Mức độ ảnh hưởng	Khả năng xử lý
Do người vận hành	Châm dầu quá mức, châm sai vị trí, sử dụng dầu không phù hợp	Gây dính dầu trực tiếp lên vải trong quá trình may	Dễ xử lý, khắc phục nhanh bằng điều chỉnh thao tác
Do bảo dưỡng	Không vệ sinh máy định kỳ, dầu cũ tích tụ cặn, tắc đường hồi dầu	Tình trạng ra dầu tái diễn, khó kiểm soát	Xử lý trung hạn, cần thực hiện bảo dưỡng đúng quy trình
Do máy móc, thiết bị	Gioăng, phớt, ổ trục mòn; hệ thống bôi trơn xuống cấp	Dầu rò rỉ liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sản phẩm	Khó xử lý, cần sửa chữa hoặc thay thế linh kiện

Việc phân loại nguyên nhân theo mức độ xử lý giúp xưởng may xác định đúng hướng khắc phục, tránh xử lý sai trọng tâm. Đối với các lỗi do người vận hành, chỉ cần điều chỉnh thao tác và chọn đúng dầu là có thể cải thiện nhanh. Trong khi đó, các vấn đề liên quan đến bảo dưỡng và máy móc cần kế hoạch xử lý bài bản để tránh tái phát.

Cách khắc phục máy may ra dầu dính vải hiệu quả

Chọn đúng dầu bôi trơn cho máy may

Dầu bôi trơn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ dầu dính vải. Nhiều xưởng may gặp sự cố không phải do máy hỏng, mà do sử dụng dầu không phù hợp với đặc thù máy may công nghiệp.

Khi lựa chọn dầu bôi trơn cho máy may, cần ưu tiên các tiêu chí sau:

• Dầu không màu, không mùi: giúp hạn chế tối đa nguy cơ để lại vết ố trên vải, đặc biệt với vải sáng màu hoặc vải mỏng.
• Độ nhớt phù hợp với cấu tạo máy: dầu quá loãng dễ tràn và văng, dầu quá đặc làm hồi dầu kém và dễ tích tụ cặn.
• Khả năng chống oxy hóa tốt, không tạo cặn: giúp dầu ổn định trong suốt quá trình vận hành, hạn chế đóng bùn dầu trong khoang máy.

Việc sử dụng dầu chuyên dụng cho máy may giúp dầu lưu thông đều, hồi dầu hiệu quả và giảm đáng kể tình trạng máy may ra dầu dính vải ở những vị trí như khu vực trục kim, chân vịt.

Xem thêm: Dầu máy may là gì? Công dụng, cách chọn dầu máy may đúng chuẩn & bền máy

Châm dầu và điều chỉnh lượng dầu đúng kỹ thuật

Châm dầu sai cách là nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua trong quá trình vận hành máy may. Trên thực tế, châm quá nhiều dầu nguy hiểm không kém việc thiếu dầu.

Khi châm dầu, cần lưu ý:

• Chỉ châm đúng mức tiêu chuẩn theo khuyến nghị của nhà sản xuất máy.
• Với hệ thống châm dầu tự động, cần kiểm tra định kỳ mức dầu và cảm biến để đảm bảo dầu không vượt ngưỡng cho phép.
• Tránh châm dầu ngay trước khi máy vận hành ở tốc độ cao, vì dầu chưa kịp phân bố đều sẽ dễ trào và bắn ra ngoài.

Việc kiểm soát lượng dầu hợp lý giúp áp suất dầu ổn định, hạn chế tình trạng dầu tràn qua trục kim và bám trực tiếp lên bề mặt vải.

Vệ sinh máy may đúng quy trình

Nếu xưởng may không được vệ sinh định kỳ, bụi vải sẽ kết hợp với dầu cũ tạo thành cặn bẩn và gây tắc đường hồi dầu.

Quy trình vệ sinh nên được thực hiện theo nhiều cấp độ:

• Hàng ngày: lau sạch khu vực trục kim, chân vịt, bề mặt máy.
• Hàng tuần: vệ sinh ổ trục, khoang dầu và các vị trí dễ tích tụ bụi vải.
• Hàng tháng: kiểm tra tình trạng dầu, thay dầu khi dầu sẫm màu hoặc xuất hiện cặn.

Vệ sinh đúng cách không chỉ giúp hạn chế máy may ra dầu dính vải mà còn kéo dài tuổi thọ của toàn bộ hệ thống bôi trơn.

Kiểm tra và thay thế linh kiện làm kín

Các linh kiện làm kín như gioăng, phớt, ổ trục có nhiệm vụ ngăn dầu rò rỉ ra ngoài. Sau thời gian dài vận hành, các chi tiết này dễ bị mòn hoặc chai cứng.

Cần tiến hành kiểm tra và thay thế khi:

• Phát hiện dầu rò rỉ bất thường dù đã châm đúng mức.
• Dầu xuất hiện nhiều tại khu vực trục kim hoặc ổ trục.
• Máy đã vận hành lâu năm nhưng chưa từng thay linh kiện làm kín.

Các xưởng may nên kiểm tra thường xuyên để đảm bảo chất lượng máy móc và sản phẩm làm ra, tránh chờ đến khi gặp tình trạng dầu dính vải mới xử lý, vì lúc này thiệt hại về sản phẩm đã xảy ra.

Điều chỉnh chế độ vận hành máy

Chế độ vận hành không phù hợp cũng khiến dầu dễ tràn và văng ra ngoài.

Người vận hành máy may cần chú ý:

• Chạy máy ở tốc độ phù hợp với từng công đoạn, tránh duy trì tốc độ cao liên tục.
• Bố trí thời gian nghỉ hợp lý giữa các ca, giúp máy và dầu ổn định nhiệt độ.
• Tránh ép máy hoạt động quá tải trong thời gian dài.

Việc vận hành hợp lý giúp dầu giữ được độ ổn định và giảm nguy cơ phát sinh sự cố trong quá trình may.

Cách xử lý khi vải đã bị dính dầu

Khi phát hiện tình trạng máy may dính dầu ra vải, việc xử lý cần được thực hiện cẩn trọng để hạn chế tối đa nguy cơ hỏng bề mặt, bay màu hoặc yếu sợi. Không phải loại vải nào cũng áp dụng chung một cách xử lý, do đó cần thực hiện theo từng bước phù hợp.

Xử lý ngay khi vết dầu mới xuất hiện

Vết dầu mới dính thường dễ xử lý hơn so với dầu đã thấm sâu và khô lại. Dưới đây là một số cách để xử lý tạm thời vết dầu tránh tình trạng ảnh hưởng đến chất lượng của những sản phẩm khác.

• Dùng giấy thấm hoặc khăn sạch ép nhẹ lên bề mặt vải để hút bớt dầu dư, tránh chà xát khiến dầu lan rộng.
• Không sử dụng nước ngay lập tức vì nước có thể làm dầu loang rộng hơn trên bề mặt sợi vải.
• Tách riêng sản phẩm bị dính dầu, không để lẫn với thành phẩm đạt chuẩn nhằm tránh lây bẩn chéo.

Việc xử lý sớm giúp giảm đáng kể khả năng dầu bám sâu và để lại vết ố khó tẩy.

Lựa chọn phương pháp tẩy dầu phù hợp với từng loại vải

Mỗi loại vải có cấu trúc sợi và độ bền màu khác nhau, vì vậy cần cân nhắc kỹ trước khi xử lý:

• Với vải cotton, polyester: có thể sử dụng chất tẩy dầu chuyên dụng cho ngành may, pha loãng theo đúng khuyến nghị của nhà sản xuất.
• Với vải sáng màu, vải mỏng: cần thử dung dịch xử lý ở một góc nhỏ, khuất trước khi áp dụng trên toàn bộ bề mặt.
• Với vải cao cấp, vải dễ bay màu: nên ưu tiên phương pháp giặt kỹ thuật hoặc gửi xử lý tại bộ phận hoàn thiện chuyên biệt.

Tuyệt đối không dùng các dung môi mạnh hoặc hóa chất không rõ nguồn gốc vì có thể làm hỏng cấu trúc sợi vải.

Giặt và làm sạch sau khi xử lý dầu

Sau khi đã xử lý sơ bộ vết dầu:

• Tiến hành giặt theo đúng quy trình kỹ thuật của từng loại vải.
• Không phơi hoặc sấy nhiệt cao khi vết dầu chưa được loại bỏ hoàn toàn, vì nhiệt có thể làm dầu bám chặt vào sợi vải.
• Kiểm tra lại bề mặt vải sau khi giặt để đảm bảo không còn vết ố hoặc quầng dầu.

Nếu vết dầu vẫn còn, không nên lặp lại nhiều lần cùng một cách xử lý mà cần xem xét phương án khác phù hợp hơn.

Những trường hợp cần loại bỏ hoặc xử lý riêng sản phẩm dính dầu

Việc cố gắng xử lý vết bẩn do máy may ra dầu dính vải trong một số trường hợp có thể gây tốn kém hơn giá trị sản phẩm:

• Vết dầu đã thấm sâu, lan rộng và để lại quầng ố rõ.
• Vải bị yếu sợi hoặc biến đổi màu sau lần xử lý đầu tiên.
• Sản phẩm yêu cầu tiêu chuẩn thẩm mỹ cao, không chấp nhận khuyết điểm nhỏ.

Khi đó, xưởng may nên tách sản phẩm ra khỏi dây chuyền chính để xử lý riêng hoặc loại bỏ nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng chung.

Phòng tránh tình trạng máy may ra dầu dính vải

Việc phòng tránh tình trạng máy may ra dầu dính vải luôn mang lại hiệu quả cao và tiết kiệm chi phí hơn nhiều so với việc xử lý sự cố sau khi dầu đã dính lên sản phẩm. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình phòng tránh bài bản giúp xưởng may duy trì chất lượng hàng hóa ổn định và giảm thiểu rủi ro phát sinh lỗi.

Xây dựng lịch bảo dưỡng định kỳ

Bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của hệ thống bôi trơn trước khi máy may ra dầu dính vải.

• Kiểm tra, vệ sinh và thay dầu theo chu kỳ cụ thể: Việc kiểm tra định kỳ giúp loại bỏ bụi vải, cặn dầu tích tụ trong khoang máy → đây là nguyên nhân chính gây tắc đường hồi dầu và tràn dầu ra ngoài.
• Ghi chép lịch sử bảo dưỡng cho từng máy: Theo dõi lịch sử bảo dưỡng giúp đánh giá chính xác tình trạng máy, chủ động thay dầu và linh kiện trước khi xảy ra sự cố, thay vì xử lý bị động khi dầu đã dính vải.

Châm dầu đúng kỹ thuật và cách nhận biết tình trạng máy may bị tràn dầu

• Hướng dẫn châm dầu đúng kỹ thuật: Hiểu rõ mức dầu chuẩn và cách châm đúng giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ châm thừa hoặc dùng sai loại dầu.
• Nhận biết các dấu hiệu rò rỉ dầu: Việc phát hiện sớm dầu rỉ tại trục kim, chân vịt hoặc mùi dầu bất thường giúp xử lý kịp thời, tránh để dầu bám trực tiếp lên sản phẩm may.

Chuẩn hóa quy trình bôi trơn trong xưởng may

Quy trình bôi trơn thiếu thống nhất là nguyên nhân khiến cùng một loại máy nhưng mức độ ra dầu khác nhau.

• Thống nhất một loại dầu bôi trơn phù hợp cho toàn bộ hệ thống: Việc sử dụng đồng nhất dầu chuyên dụng giúp kiểm soát tốt chất lượng bôi trơn và hạn chế sai sót do dùng dầu không tương thích.
• Chuẩn hóa lượng dầu và chu kỳ thay dầu: Áp dụng chung một tiêu chuẩn giúp tránh tình trạng mỗi máy châm một lượng dầu khác nhau, từ đó giảm nguy cơ dầu tràn và dính vải trong quá trình vận hành.

Những sai lầm thường gặp khi xử lý máy may ra dầu dính vải

Bên cạnh các biện pháp khắc phục và phòng ngừa, nhiều xưởng may vẫn mắc phải những sai lầm khiến tình trạng máy may ra dầu dính vải kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.

Chỉ lau vết dầu trên vải mà không xử lý gốc rễ

Việc lau sạch vết dầu chỉ giải quyết phần hậu quả trên bề mặt sản phẩm, trong khi nguyên nhân máy may ra dầu dính vải vẫn tồn tại. Dầu tiếp tục thoát ra từ trục kim, ổ trục hoặc hệ thống bôi trơn và nhanh chóng dính trở lại lên các sản phẩm tiếp theo. Hệ quả là lỗi lặp đi lặp lại, tỷ lệ hàng hỏng tăng cao và xưởng may phải tốn thêm thời gian kiểm tra, phân loại và xử lý sản phẩm lỗi.

Đổi dầu liên tục nhưng không kiểm tra máy

Nhiều xưởng cho rằng nguyên nhân khiến máy may ra dầu dính vải nằm hoàn toàn ở chất lượng dầu bôi trơn, từ đó liên tục thay đổi loại dầu khác nhau. Nhưng nếu không kiểm tra hệ thống bôi trơn, gioăng, phớt hoặc ổ trục, việc đổi dầu sẽ không mang lại hiệu quả thực tế. Trong trường hợp hệ thống làm kín đã xuống cấp hoặc đường hồi dầu bị tắc, dầu mới vẫn tiếp tục rò rỉ ra ngoài. Điều này khiến chi phí dầu tăng lên nhưng tình trạng máy may ra dầu dính vải không được cải thiện, thậm chí còn nghiêm trọng hơn nếu dầu mới có độ nhớt không phù hợp.

Dùng dung môi tẩy dầu sai cách gây hỏng vải

Khi phát hiện máy may ra dầu dính vải, một số xưởng sử dụng dung môi tẩy dầu mạnh để xử lý nhanh. Tuy nhiên, nhiều loại dung môi có thể làm bay màu, làm yếu sợi vải hoặc phá vỡ cấu trúc bề mặt vải, đặc biệt với các loại vải mỏng hoặc vải sáng màu. Hậu quả là sản phẩm không đạt yêu cầu kỹ thuật, buộc phải loại bỏ hoặc bán giá thấp, gây thiệt hại kép cả về vật tư lẫn uy tín chất lượng.

Kết luận

Tình trạng máy may ra dầu dính vải chủ yếu xuất phát từ việc sử dụng dầu bôi trơn không phù hợp, châm dầu sai kỹ thuật, bảo dưỡng chưa đúng quy trình hoặc linh kiện máy đã xuống cấp. Doanh nghiệp cần chủ động phòng ngừa và tránh các sai lầm xử lý phổ biến sẽ giúp xưởng may hạn chế tối đa tình trạng dính dầu, giảm tỷ lệ hàng lỗi và duy trì hoạt động ổn định lâu dài. Hãy dùng đúng dầu và bảo dưỡng đúng cách khi máy may có dấu hiệu bất thường.

DSP VINA hiện là đơn vị phân phối các loại dầu nhớt chuyên dụng đến từ thương hiệu hàng đầu Hàn Quốc – Buhmwoo. Hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để nhận tư vấn miễn phí và hưởng ưu đãi báo giá theo số lượng.

Xem thêm: Dầu máy dệt và thương hiệu chất lượng từ Buhmwoo